Các quy định mới về nhà ở xã hội từ ngày 09/02/2026 được Chính phủ ban hành tại Nghị định 54/2026/NĐ-CP, trong đó sửa đổi, bổ sung một số điều của pháp luật về phát triển, quản lý và giao dịch bất động sản, nhằm nâng cao hiệu quả tiếp cận, minh bạch thông tin và bảo đảm quyền lợi của người dân khi đăng ký, mua, thuê và sử dụng nhà ở xã hội.
1. Cơ sở pháp lý và phạm vi điều chỉnh
Nghị định 54/2026/NĐ-CP sửa đổi một số điều của Nghị định 100/2024/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Nhà ở về phát triển và quản lý nhà ở xã hội. Đây là bước tiếp theo trong cải cách pháp luật nhằm tháo gỡ khó khăn, đơn giản hóa thủ tục hành chính và tạo cơ chế thuận lợi hơn cho người dân tiếp cận nhà ở xã hội từ năm 2026.
2. Thủ tục hành chính thuận tiện hơn
Một trong những điểm đáng chú ý được bổ sung tại Nghị định 54/2026 là cơ chế sử dụng dữ liệu quốc gia để thay thế các chứng từ trùng lặp trong hồ sơ:
Các thông tin về cá nhân đã có trong hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư được thay thế trực tiếp trong hồ sơ đăng ký nhà ở xã hội, giúp rút ngắn thời gian nộp và xử lý hồ sơ.
Kết quả giải quyết thủ tục hành chính có thể được trả bản điện tử có giá trị pháp lý tương đương bản giấy, đáp ứng xu hướng giao dịch số hóa.
3. Điều kiện xác nhận về nhà ở và thu nhập
Nghị định điều chỉnh một số điều liên quan tới điều kiện được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội:
Người dân chưa có nhà ở thuộc quyền sở hữu hợp pháp tại nơi đăng ký, căn cứ để xác định điều kiện mua, thuê mua.
Trường hợp người lao động không có hợp đồng lao động, vẫn có thể được xác nhận điều kiện về thu nhập theo quy định, với cơ quan Công an cấp xã nơi cư trú chịu trách nhiệm xác minh và cấp xác nhận để phục vụ cho hồ sơ đăng ký.
4. Công khai – minh bạch thông tin dự án nhà ở xã hội
Để bảo đảm quyền lợi người dân, Nghị định yêu cầu chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội công khai chi tiết thông tin trước khi tiếp nhận hồ sơ đăng ký mua:
Tên dự án và chủ đầu tư
Quy mô, số lượng và diện tích căn hộ
Giá bán tạm tính
Tiến độ thực hiện và thời gian tiếp nhận hồ sơ
Thông tin này phải được công bố trên trang điện tử của Sở Xây dựng, địa phương nơi dự án triển khai, hoặc trên trang thông tin của chủ đầu tư ít nhất 30 ngày trước thời điểm tiếp nhận hồ sơ.
5. Quy trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ Các quy định mới về nhà ở xã hội
Sau khi chủ đầu tư công khai thông tin dự án, người dân có nhu cầu đăng ký mua nhà ở xã hội sẽ nộp hồ sơ theo hình thức:
Trực tiếp
Trực tuyến
Thông qua dịch vụ bưu chính
Trong đó, hồ sơ bao gồm đơn đăng ký và các giấy tờ chứng minh điều kiện được hưởng chính sách hỗ trợ. Chủ đầu tư có trách nhiệm tổng hợp hồ sơ và gửi Sở Xây dựng địa phương để kiểm tra điều kiện của đối tượng đăng ký.
6. Bốc thăm chọn người mua khi vượt nhu cầu
Khi số lượng hồ sơ hợp lệ nhiều hơn số căn hộ của dự án:
Chủ đầu tư phải tổ chức bốc thăm công khai có sự giám sát của các cơ quan chức năng (Sở Xây dựng, UBND cấp xã, Công an cấp xã) để xác định người mua.
Các nhóm đối tượng ưu tiên (như người có công, người khuyết tật) được áp dụng theo đúng quy định của pháp luật hiện hành.
7. Thủ tục mua lại và chuyển nhượng nhà ở xã hội
Nghị định 54/2026 cũng làm rõ trình tự bán lại nhà ở xã hội cho chủ đầu tư khi người mua cũ muốn chuyển nhượng. Nếu chưa thanh lý hợp đồng mua bán, người dân cần thực hiện theo quy định của pháp luật dân sự trước khi tiến hành bán lại.
Các điều chỉnh mới được thực hiện nhằm bảo đảm quyền lợi chính đáng của cả người bán và người mua trong thị trường nhà ở xã hội.
8. Mở rộng quy định với lực lượng vũ trang nhân dân
Ngoài các đối tượng thông thường, Nghị định 54/2026 quy định rõ trình tự – thủ tục bán, cho thuê mua nhà ở xã hội cho lực lượng vũ trang nhân dân được đầu tư xây dựng không sử dụng vốn công. Thủ tục này thực hiện song song với đối tượng dân thường nhưng có thêm cơ chế phối hợp với cơ quan chuyên môn của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an để đảm bảo các đối tượng thuộc diện mua đúng chính sách.
